شنبه, 27 آبان 1396
You are here:

انتخاب قالب

اطلاعات سایت

اعضا : 4637
محتوا : 302
بازدیدهای محتوا : 694573

اوقات شرعی



جستجو

Loading
آيا ما خود را براي آن روزگار آماده ساخته ايم؟  نامه الکترونیک
نوشته شده توسط خدامراد سليميان   
تحقق انقلاب عظيم حضرت مهدي(عج) به عنوان بزرگ ترين تحولي است كه بشر در حيات خود خواهد ديد. اين واقعه بزرگ بر پايه هايي استوار است كه از مهم ترين آنها فراهم آمدن ياران، همراهان وهمرزماني است كه تا پاي جان براي اجراي اهداف آن حضرت از پاي ننشينند.‍ بازشناسي اين عوامل ما را به شناخت آن حكومت سترگ نزديك تر خواهد كرد. آنگاه خويشتن را با آن شرايط و ويژگيها محك خواهيم زد و از خود خواهيم پرسيد: آيا ما خود را براي آن روزگار آماده ساخته ايم؟ شايد آن روز، همين فردا باشد. با فهم اين ويژگيها درخواهيم يافت كه پاي رفتن اين راه را داريم يا خير؟ و در آن روز موعود و در هنگامه نبرد حق با باطل در كدامين جبهه قرار خواهيم گرفت؟ با گذري در بوستان كلام معصومان(ع) اين ويژگيها به خوبي فراروي ما قرار خواهد گرفت. برخي از ويژگيهاي ياران آن موعود امتها از اين قرار است: - شناخت پروردگار خداوند متعال فلسفه اساسي آفرينش انسانها را عبادت و بندگي معرفي فرموده است. در آنجا كه مي فرمايد: (و ما خلقت الجن والانس الاليعبدون)1 «جن و انس را جز براي اينكه عبادت كنند خلق نكردم.»
اين مهم، زماني حاصل مي گردد كه شناخت نسبت به آن ذات مقدس فراهم آيد. پس ازشناخت خداوند است كه راه رشد، هموار و موانع برطرف مي شود. ياران امام مهدي(عج) از جمله كساني هستند كه خداوند را آن گونه كه شايسته است مي شناسند. حضرت علي(ع) اين شناخت والاي خداوند را در ايشان اين گونه وصف فرموده است: «رجال مومنون عرفوا الله حق معرفته و هم انصارالمهدي في آخر الزمان، 2 مرداني مومن كه خدا را چنان كه شايسته است شناخته اند و آنان، ياران مهدي (ع) در آخرالزمانند.» امام صادق (ع) ششمين ستاره فروزان سپهر ولايت، قلبهاي آنان را بسان پولاد دانسته مي فرمايد: «... رجال كان قلوبهم زبر الحديد لايشوبها شك في ذات الله اشد من الحجر...، 3 آنان مرداني اند كه دلهايشان گويا پاره هاي آهن است. هيچ ترديدي نسبت به خداوند قلبهايشان را نيالايد و ]قلبهايشان[ از سنگ استوارتر است.» - شناخت امام زمان (ع) اگرچه شناخت امام در هر زمان بر پيروان لازم و ضروري است، ولي آنچه كه شناخت رهبر آخرين را از اهميتي دو چندان برخوردار مي سازد، شرايط ويژه او است. ولادت پنهان، زيست پنهان، امتحانات سخت و دشوار، برخي از اين ويژگي هاست. ياران امام مهدي (ع) امام خويش را به بهترين وجه مي شناسند و اين شناخت آگاهانه در تمامي وجودشان رسوخ كرده است؛ بنابراين يار او شدن بدون شناخت آن بزرگوار امكان پذير نخواهد بود. در روايات فراواني بيان شده است: «...من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميته جاهليه ؛ 4 هر كه بميرد و امام زمان خويش را نشناسد به مرگ جاهلي خواهد مرد.» همچنين امام صادق (ع) فرمود: «... اعرف امامك فاذا عرفته لم يضرك؛ تقدم هذا الامر ام تاخر... فمن عرف امامه كان كمن هو في فسطاط القائم (ع)؛ 5 امام خويش را بشناس، پس وقتي او را شناختي پيش افتادن و يا تاخير اين امر ]ظهور[ آسيبي به تو نخواهد رساند... پس هر آن كس كه امام خويش را شناخت، مانندكسي است كه در خيمه قائم (ع) باشد.» اگرچه حضرتش در پس پرده غيبت است، ولي هرگز جمال وجودش براي انسانهاي مهدي صفت پنهان نبوده است. اگر معرفت به آن حضرت نباشد ديدن ظاهري ايشان نيز سودي در بر نخواهد داشت. كم نبودند كساني كه همواره جمال دلنشين پيامبر اكرم (ص) و ائمه اطهار (ع) را زيارت مي كردند، ولي بهره معرفتي چنداني از آن اسوه هاي آفرينش نبردند. امام صادق (ع) فرمود: «و من عرف امامه ثم مات قبل ان يقوم صاحب هذا الامر كان بمنزله من كان قاعدا في عسكره لابل بمنزله من قعد تحت لوائه؛ 6 هر آن كس كه امامش را شناخت و قبل از قيام صاحب اين امر (امام زمان ع) از دنيا رفت، بسان كسي است كه در سپاه آن حضرت، خدمتگزاري خواهد كرد؛ نه، بلكه مانند كسي است كه زير پرچم آن حضرت است.» بنابراين اگرچه شوق ديدار آن حضرت و سعادت ديدنش از اهميت بسياري برخوردار است ولي از آن مهم تر شناخت و معرفت ايشان است كه حاصل آن، ارتباط روحي و سنخيت با آن امام همام است. به يقين اگر كسي به وظيفه و تكليفي كه خداوند متعال برايش تعيين فرموده عمل كند، خود آن بزرگوار به ديدنش خواهد رفت؛ چنان كه در طول همه سالهاي غيبت چنين بوده است. امام صادق(ع) در كمال تاكيد، شيعيان را به شناخت خداوند، پيامبر و حجتهاي الهي فراخوانده، از جمله دعاهاي دوران غيبت را اينگونه توصيف فرموده است: «اللهم عرفني نفسك فانك ان لم تعرفني نفسك لم اعرف نبيك اللهم عرفني رسولك فانك ان لم تعرفني رسولك لم اعرف حجتك، اللهم عرفني حجتك فانك ان لم تعرفني حجتك ضللت عن ديني؛ 7 بارالها! خود را به من بشناسان كه اگر خودت را به من معرفي نكني پيامبرت را نشناسم. بارالها! پيامبرت را به من معرفي كن كه اگر پيامبرت را به من معرفي نكني حجتت را نشناسم، بارالها حجتت را به من معرفي كن كه اگر حجتت را به من معرفي نكني از دين خود گمراه شوم.» اين دعا علاوه بر امام صادق(ع) از نواب اربعه نيز نقل شده كه احتمال دارد ايشان از خود حضرت مهدي(ع) نقل كرده باشند. 8 -اطاعت محض از خداوند و اولياي او پس از شناخت خداوند و امام زمان(ع) و اعتقاد به آنان بايد اين شناخت و اعتقاد را عملي كرد و تبلور حقيقي آن در اطاعت محض از آن انوار پاك است. همسوكردن رفتارها، نيتها و جهت گيريها طبق خواست رهبر الهي از مهم ترين ويژگيهاي رهروي راستين است و اين صفت به خوبي در ياران امام مهدي(ع) وجود دارد. شايان توجه اينكه اگر كسي در مرحله شناخت، در حد ممكن معرفت كسب نمود، در مرحله اطاعت دچار ترديد نخواهد شد؛ حال آنكه اگر كسي در آن مرحله دچار ترديد و يا نقصان معرفتي شد، در مرحله اطاعت هرگز پيرو خوبي نخواهد بود. در قرآن كريم اطاعت از امام، همسنگ اطاعت از خداوند و پيامبر او شمرده شده است؛ آنجا كه خداوند مي فرمايد: (اطيعواا...واطيعوا الرسول و اولي الامر منكم)؛ 9 «از خداوند و رسول و صاحب امرتان اطاعت كنيد.» اگرچه امروزه حضرت مهدي(ع) در پس پرده غيبت است، اما اراده و فرمانش را بايد گردن نهاد؛ چرا كه اگر كسي اكنون از دستورات آن حضرت اطاعت كرد در زمان ظهور نيز چنين خواهد بود. رسول گرامي اسلام(ص) در اين باره فرمود: «طوبي لمن ادرك قائم اهل بيتي و هو مقتد به قبل قيامه يتولي وليه و يتبرا من عدوه و يتولي الائمه الهاديه من قبله اولئك رفقائي و ذوو ودي و مودتي و اكرم امتي علي؛ 10 خوشا به حال كسي كه، قائم اهل بيت را درك كند؛ حال آنكه پيش از قيام او نيز پيرو او باشد. با دوست او دوست و با دشمن او دشمن [و مخالف] و با رهبران و پيشوايان هدايتگر پيش از او نيز دوست باشد. اينان همنشين و دوستان من و گرامي ترين امت من در نزد من هستند.» -احترام خالصانه از آنجايي كه امام حقي بزرگ برگردن پيروان دارد، خداوند متعال احترام او را بر مردمان لازم فرموده است. از اينرو هر آنچه مايه بزرگداشت او مي شود از سوي ياران آن حضرت انجام مي گيرد. ايشان اين روحيه را در زمان غيبت در خود ايجاد نموده اند تا در زمان ظهور نيز همواره در تمامي امور، احترام آن حضرت را پاس دارند. ائمه معصومين(ع) كه معلم انسانهايند، هرگز از اين مهم غفلت نكرده و عظمت شأن آخرين معصوم (ع)، آنها را به تكريم و احترامي مثال زدني وا داشته است. وقتي «دعبل خزاعي» قصيده اي غراء براي امام علي بن موسي الرضا(ع) خواند- كه در ابياتي از آن به حضرت مهدي (ع) اشاره شده بود. حضرتش به احترام ذكر نام مقدس ايشان، متواضعانه برخاسته، دست بر سر نهاد و براي فرج قائم آل محمد(ع) دعا فرمود. راوي اين عمل ارزشمند امام رضا(ع) را اين گونه وصف كرده است. «فوضع الرضا(ع) يده علي راسه و تواضع قائماً و دعي له بالفرج؛ 11 حضرت رضا(ع) دست خود را بر سرش قرار داد و در حالي كه ايستاده بود تواضع كرد و براي فرج او [امام زمان(ع)] دعا كرد.» به راستي كسي كه از احترام اندكي به صورت برخاستن هنگام شنيدن نام آن حضرت كوتاهي مي كند، چگونه مي تواند در عصر ظهور به تكريم آن حضرت بپردازد و از جان خود بگذرد؟! مناسب است درباره احترام به آن حضرت بيشتر بخوانيم. از امام صادق(ع) سؤال شد: «چرا به هنگام شنيدن نام «قائم» لازم است برخيزيم!» آن حضرت فرمود: «آن حضرت، غيبت طولاني دارد و اين لقب يادآور دولت حقه آن حضرت و ابراز تأسف بر غربت اوست و لذا آن حضرت از شدت محبت و مرحمتي كه به دوستانش دارد به هر كس كه حضرتش را به اين لقب ياد كند نگاه محبت آميز مي كند. از تجليل و تعظيم آن حضرت است كه هر بنده خاضعي در مقابل صاحب عصر خود هنگامي كه مولاي بزرگوارش به سوي او بنگرد از جاي برخيزد، پس بايد برخيزد و تعجيل در فرج امر مولايش را از خداوند مسئلت نمايد.»12 علاوه بر حكمت ياد شده، آمادگي افراد در هر آن، براي قيام، و مبارزه و جهاد در راه تحكيم عدالت اجتماعي، و حفظ حقوق انسانها واجد اهميتي بسزاست. انسان منتظر كه زمينه ساز ظهور درعصر غيبت است، بايد همواره داراي چنين هدفي باشد و در راه تحقق آن به گونه هاي مختلف بكوشد و تا آنجا اين آمادگي را داشته باشد و ابراز دارد، كه هرگاه نام پيشواي قيام (قائم) ذكر مي شود به پا خيزد و آمادگي همه جانبه خويش را نشان دهد و اين آمادگي را هميشه به خود و ديگران تلقين و تحكيم كند13. -انتظار راستين انتظار راستين كه اساس شخصيت ياران امام مهدي را شكل مي دهد، پيشينه اي بس دراز و طولاني در تاريخ شيعه دارد. آخرين فرستاده الهي بانگ برآورده و انسانها را به روزگاري سراسر نور نويد داده و فرموده است: «لا تذهب الدنيا حتي يلي امتي رجل من اهل بيتي يقال له المهدي؛ 14 دنيا به پايان نرسد مگر اينكه امت مرا مردي از اهل بيت من رهبري كند كه به او مهدي گفته مي شود.» و اكنون قرنها از آن بانگ ملكوتي مي گذرد، ولي همچنان طنين دلنشين و اميدبخش آن در گوش انسانهاست. و اين بشارت بزرگ زندگي مردمان را در عصر بلند انتظار با تاريخي روشن از نمودها و جلوه هاي فكري و عملي روز به روز به آن دروازه روشنايي نزديك تر مي سازد. و آنچه در اين رهيافت از ارزشي بس بلند برخوردار است زمينه سازي براي ايجاد آن حكومت موعود است؛ اگر چه زمان برپايي آن از اسرار الهي و تنها در حيطه اراده خداوند است. انتظار به معناي چشم به راه بودن و درنگ كردن به اميد پيشامدي خاص و به بيان ديگر كيفيتي است روحي كه موجب به وجود آمدن حالت آمادگي براي آنچه انتظار دارند مي شود؛ و ضد آن يأس و نا اميدي است. اين انديشه در فرهنگ مهدويت بيش از هر چيز، مشتمل بر عنصر خوشبيني نسبت به جريان كلي نظام طبيعت و سيرتكاملي تاريخ و اطمينان به آينده و طرد عنصر بدبيني نسبت به پايان كار بشر است كه طبق بسياري از نظريه ها و فرضيه ها فوق العاده تاريك و ظلماني است. اميد و آرزوي تحقق اين نويد كلي جهاني انساني، در زبان روايات اسلامي، «انتظار فرج» خوانده شده و از جمله عبادات، بلكه برترين آنها شمرده شده است. پيامبر اكرم و ائمه معصومين (ع) بر انتظار آن روز موعود، و لحظه شماري در فرا رسيدن آن حكومت حق- كه تنها به دست آن حضرت تشكيل مي گردد- تأكيد فراواني نموده و آن را از اصول اساسي دينداري شمرده اند و پاداشهاي بزرگي براي منتظران بيان فرموده اند. از همين رو، علماي بزرگ، انتظار ظهور منجي را يكي از وظايف مهم مردم در عصر غيبت و عنصري اساسي در زمينه سازي و حفظ روحيه مناسب براي درك زمان ظهور ذكر كرده اند. و همواره مؤمنان را به رعايت اين وظيفه خطير با گفتار و كردار وا مي داشتند. در باب انتظار فرج و ارج و اهميت آن احاديث فراواني از پيشوايان معصوم (ع) روايت شده است. رسول گرامي اسلام (ص) در اين باره فرموده است: «افضل اعمال امتي انتظار الفرج من الله عز وجل؛ 15 برترين كارهاي امت من انتظار فرج از خداي عزيز و جليل است.» بدون هيچ توضيحي توجه خوانندگان محترم را به كلمه «اعمال» يعني «كارها» در روايت جلب مي نماييم كه آن حضرت، انتظار را عمل و كار دانسته است و نه سكون و بي كاري. اين فرمايش پيامبر اكرم (ص) را تا حدودي امام صادق (ع) تبيين فرموده است: «من سره ان يكون من اصحاب القائم فلينتظر وليعمل بالورع و محاسن الاخلاق و هو منتظر فان مات وقام القائم بعد كان له من الاجر مثل اجر من ادركه فجدوا و انتظروا هنيئا لكم ايتها العصابه المرحومه 16 هر كس كه خوشحال مي شود كه از ياران قائم(عج) باشد بايد منتظر باشد و با پرهيزگاري و اخلاق نيكو عمل نمايد و با چنين حالي منتظر باشد كه هرگاه بميرد و پس از مردنش قائم(عج) به پا خيزد، پاداش او همچون كسي خواهد بود كه دوران حكومت آن حضرت را درك كرده باشد، پس بكوشيد و منتظر باشيد. گوارايتان باد اي گروه رحمت شده!» - آمادگي براي خدمت به حضرت مهدي(عج) آنان كه وجودشان سرشار از عشق خداوند و اولياي اوست، اگر عصر ظهور را درك كنند بزرگ ترين افتخارشان خدمت به ساحت بلند مهدي آل محمد(ص) خواهد بود. شايد باوركردن اين سخن بسي مشكل نمايد كه رئيس مذهب شيعه، همو كه هزاران دانشمند، زانوي ادب و دانشجويي در محضر كلامش بر زمين مي نهادند و همو كه شاگردان مكتبش عقابان تيزپرواز آسمان انديشه و علم بودند، آنگاه كه نام آخرين ذخيره الهي نزدش برده مي شد با حسرتي برآمده از عمق جان و آرزويي بي مانند آهي از نهاد بر مي آورد و مي فرمود: «لو ادركته لخمدته ايام حياتي17 اگر او را درك كنم تمام روزهاي زندگاني ام خدمتگزار او خواهم بود.» هر كس بخواهد در آن روزگار به خدمت حضرتش نصيب گردد بايد هم اكنون در دوران غيبت، خدمت به آن حضرت و ياران او را سرلوحه كارهاي خود قرار دهد. بي ترديد خادمان دوران ظهور، همان خادمان دوران غيبتند. پس منتظر راستين و علاقه مند به حضرت مهدي(عج) بايد تمامي لحظه هاي زندگي خود را سرشار از خدمت به او و راه و هدفش سپري نمايد. - خودسازي و ديگر سازي يكي از ويژگيهاي ياران امام مهدي(عج) در عصر غيبت خودسازي و مواظبت بر رفتار خويش است كه در پي آن، جامعه و ديگران نيز به اين جهت متمايل خواهند شد. شكي نيست كه دينداري در عصر غيبت حضرت مهدي(عج) از هر زماني ديگر بسي مشكل تر و طاقت فرساتر است. حضرت امام صادق(ع) سختي اين دوران را اين گونه تصوير نموده اند: «ان لصاحب هذا الامر غيبه المتمسك فيها بدينه كالخارط للقتاد ثم قال هكذا بيده و فايكم يمسك شوك القتاد بيده ثم اطرق مليا ثم قال: ان لصاحب هذا الامر غيبه فليتق الله عبده و ليتمسك بدينه18 صاحب اين امر، غيبتي دارد كه در آن هر كس از دين خود دست بر ندارد همانند كسي است كه با كشيدن دست خود به ساقه قتاد ]كه بوته اي تيغدار است[ خارهاي آن را بسترد، پس كدام يك از شما با دست خود تيغهاي قتاد را نگه مي دارد؟» سپس آن حضرت مدتي سر به زير افكنده فرمود: صاحب اين امر داراي غيبتي است؛ پس بنده خدا بايد پرهيزگاري و تقوا پيشه كند و به دين خود تمسك جويد.» اگرچه آزمايشهاي ديني براي همه ايمان آورندگان در همه زمانها، قانون الهي است؛ اما در عصر غيبت تمامي عوامل دست به دست هم داده اين آزمايش را به كمال خود رسانده است. در اين دوران است كه نگهداشت دين، بسيار دشوار است و بيشترين مردم به انگيزه هاي گوناگون ايمان خويش را در زندگي از دست مي دهند. گسترش زمينه هاي ناباوري، افزايش انگيزه هاي انحراف و گريز از دين، ستيزه جوييهاي دشمنان با دينداران و دينداري، از مهم ترين عوامل اين آزمايش است. آنان كه در اين گردابهاي ترسناك، دين خود را حفظ كنند از شأن و رتبه اي بس رفيع برخوردار خواهند بود. پيامبراكرم(ص) فرمود: «يا علي واعلم ان اعجب الناس ايماناً و اعظمهم يقيناً قوم يكون في آخر الزمان لم يلحقوا النبي و حجب عنهم الحجه فامنوا بسواد علي بياض؛ 19 اي علي! بدان كه شگفت انگيزترين مردم از جهت ايمان و عظيم ترين آنها از روي يقين، مردمي اند كه در آخرالزمان خواهند بود، پيامبر را نديده اند و حجت (امام«ع» ) نيز از آنان محجوب است، اما به سياهي كه بر سفيدي رقم خورده است ايمان آورده اند.» انسان در اين دوران برخلاف دوران معاصر پيامبر(ص)، از تمامي دريافتهاي حسي نسبت به پيامبر و امام(ع) دور است و تنها براساس درك عقلي و تاريخي، پيامبر(ص) و پيشوايان معصوم را مي شناسد و به رسالت و امامت ايشان ايمان مي آورد. امام سجاد(ع) در اين باره مي فرمايد: «يا ابا خالد ان اهل زمان غيبته القائلين بامامته و المنتظرين لظهوره افضل من اهل كل زمان لان الله تبارك و تعالي اعطاهم من العقول و الافهام و المعرفه ما صارت به الغيبه عندهم بمنزله المشاهده ، و جعلهم في ذلك الزمان بمنزله المجاهدين بين يدي رسول ا...(ص) بالسيف، اولئك المخلصون و شيعتنا صدقاً، والدعاه الي دين الله عزوجل سراً وجهراً، 20 اي اباخالد، مردم زمان غيبت آن امام كه به امامت او معتقدند و منتظر ظهور اويند، از مردم هر زماني برترند؛ زيرا خداي متعال عقل و فهم و معرفتي به آنها عطا فرموده كه غيبت نزد آنان به منزله مشاهده است و آنان را در آن زمان به مانند مجاهدان پيش روي رسول خدا(ص) كه با شمشير به جهاد برخاستند قرار داده است. آنان مخلصان ]حقيقي[ و شيعيان راستين ما و داعيان به دين خداي متعال در نهان و آشكارند.» موفقيت در اين آزمايش، نيازمند بينشي است كه انسان ديندار در پرتو آن بتواند در برابر تحريفها و شبهه ها و ترديدها رويكرد ديني خود را حفظ نمايد و با هيچ يك از عوامل انحراف، خلوص ديني و دينداري را در فكر و عمل از دست ندهد. اگر چنين شد، مصداق اين فرمايش رسول گرامي اسلام(ص) خواهد بود كه فرمود: «به زودي پس از شما، كساني مي آيند كه يك نفر از آنان پاداش پنجاه نفر از شما را دارد.» گفتند: «اي رسول خدا، ما در جنگ بدر و احد و حنين در ركاب شما جهاد كرديم و درباره ما آيه قرآن نازل شده است.» پيامبر اكرم (ص) فرمود: «اگر آنچه از آزارها و رنجها كه بر آنان مي رسد، بر شما آيد،بسان آنان شكيبايي نخواهيد داشت.» 21 پايداري بر دين در روزگار غيبت به تحمل سختيها، محروميتها و تنگناهاي مادي خلاصه نمي شود؛ بلكه تحمل فشارهاي سخت روحي و معنوي نيز، بر آنها افزوده مي گردد. و چنانچه دينداري با صبر و شكيبايي درست و آگاهانه توأم نباشد به تدريج نااميديها روي مي آورد و باور را از روح و فكر برمي دارد. بنابراين منتظر راستين بايد كه زمينه ساز صادق ظهور باشد و اگر چنين بود، داشتن ويژگيهاي فوق پاره اي از خصوصيات او خواهد بود.
پي نوشت:
1- ذاريات/ .56 .2 بحارالانوار، محمدباقر مجلسي، ج 57، ص .229 .3 پيشين، ج 52، ص .307 .4 كمال الدين و تمام النعمه، شيخ صدوق، ج 2، ص .409 .5 غيبت نعماني، ص .331 .6 اصول كافي، كليني، ج 1، ص .371 .7 كافي، كليني، ج1، ص337؛ كمال الدين و تمام النعمه، ج2، ص342؛ غيبت نعماني، ص.166 .8ر.ك: كمال الدين، ج2، ص.512 .9 نساء/.59 -كتاب الغيبه ، شيخ طوسي، ص456؛ كمال الدين و تمام النعمه ، ج1، ص.286 .11 منتخب الاثر، صافي گلپايگاني، ص 640، ح .3 .12 پيشين، ح .4 .13 خورشيد مغرب، محمدرضا حكيمي، ص .264 -كمال الدين و تمام النعمه، ص 644، ح .3 -همان. - غيبت نعماني، ص 200، ح.16 - پيشين، ص .245 - كافي، ج1، ص .335 - غيبت نعماني، ج 1، ص 288، ح .8 - پيشين، ج 1، ص 319 - كتاب الغيبه، ص 456 .