علي حقيقت‌جو

پيوند و همکاري‌ بهائيت‌ با رژيم‌ پهلوي‌ ـ که‌ تاريخ‌، آن‌ را به‌ دو ويژگي‌ «فساد» و «وابستگي» مي‌شناسد ـ از واقعيات‌ آشکار‌ تاريخ‌ است. اين‌ همکاري‌ و تعامل، که‌ به‌ نحو «فزاينده» تا آخرين‌ لحظات‌ عمر آن‌ رژيم‌ ادامه‌ داشت، سابقه‌اي‌ حتي‌ بيش‌ از عمر سلطنت‌ پهلوي‌ داشت‌ و به‌ سالها پيش‌ از کودتاي‌ 1299 مي‌رسيد. 

گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین سید محمد مهدی میرباقری

دکترین جامعه مهدوی

 خلاصه:

 افول مکاتب دست‏ساز بشر، در کنار تحولات بزرگ سیاسی اجتماعی در عرصه بین‏الملل، نگاه همه صاحب نظران سیاسی و اجتماعی را متوجه عصری کرده است که «عصر ظهور» نام دارد. عصری که انفجار دانش را یکی از شاخصه‏های آن می‏خوانند و هر اندیشمندی به فراخور جهان‏بینی خود، تفسیری خاص از آن ارائه می‏دهد.

تصویر دورنمایی که حجة‏الاسلام میرباقری از «عصر ظهور» و «جامعه مهدوی» ارائه می‏دهد، مبتنی بر بینشی است که در آن «نقش ولایت ولی خدا در تحقق اهداف تاریخی نقشی اساسی و محوری است». با هم تصویر جامعه مهدوی و جایگاه ولی‏الله الاعظم را در این جامعه پی می‏گیریم.

• با توجه به اين كه شايد بزرگ‏ترين و مؤثرترين عامل در تمدن‏ها علوم باشد و اكنون سير علم و تكنولوژى تمدن غرب است كه پيش‏گام بسط تمدن در غرب به شمار مى‏رود، به نظر شما رابطه تمدن الهى كه به دست امام گسترش مى‏يابد با علم چگونه است؟ همچنين حديثى را كه مى‏فرمايد: 25 درجه از 27 درجه علم، در زمان امام عليه‏السلام به بشر عرضه مى‏شود، توضيح دهيد؟

ميرباقرى: در اين كه علم، طريق تحقق تمدن ماست، ترديدى نيست. بنابراين، تمدن حضرت باعلومى كه در آن زمان بسط و گسترش پيدا مى‏كند، ارتباط دارد و حتماً يك تمدن آرمانى و يك نظام اطلاعاتى و علمى و به تعبير ديگر، يك فرهنگ آرمانى هم خواهد داشت؛ اما سؤال اين است كه چه نسبتى بين آن علوم و اين علوم هست و آيا معنى گسترش علوم اين است كه همين علومى كه در دنياى معاصر و جود دارد و ابزارى براى دست‏يابى به ساز و كارهاى تمدن است، در آن دوره نيز به كار خواهد گرفته شد؟ در اين زمينه، دو نگاه وجود دارد؛ يك نگاه معتقد است كه علوم كنونى، علوم حقّى است و كارآمدى‏هايى كه در اختيار بشر مى‏گذارد، كارآمدى‏هاى مثبتى است؛ هر چند كه بعضى از اين اقتدار، سوءاستفاده كرده‏اند و در بعضى از موارد، استفاده‏هاى ضد اخلاقى از علم كرده‏اند؛ ولى در ذات علم، ارتباط با آرمان اخلاقى خاصى وجود ندارد؛ بلكه كارآمدى و اقتدارى در اختيار بشر قرار مى‏دهد كه مى‏تواند در اختيار ارزش‏هاى آرمانى انبيا قرار بگيرد. بنابراين، اين علوم، يك گام به سمت جامعه مهدوى است؛ يعنى بشر به نقطه‏اى از اقتدار مى‏رسد كه مى‏تواند بر پايه اين اقتدار، جامعه جهانى موعود را بنا نهد. در جامعه جهانى، آن چه ما بدان احتياج داريم، سرعت ارتباط، دقت و انضباط ارتباط و اقتدارى است كه بتوان بر اساس آن، يك نظام جهانى هماهنگ را استوار كرد و اينها، ره‏آورد همين علومى هستند كه به ويژه پس از رنسانس توليد شده است؛ گرچه كاربردهاى غلط هم داشته‏اند كه ما بايد جلوى آن كاربردهاى غلط را بگيريم.